Thông ba lá

Thông 3 lá (tên khoa học: Pinus kesiya), là cây gỗ lớn, thân thẳng đứng, cao 20¬30(-45) m, đường kính thân có thể tới 50¬70(-100) cm, vỏ dày, nứt thành những rãnh sâu, màu nâu đen. Cành nhỏ thường có màu vàng nhạt, màu phấn trắng. Lá hình kim, họp thành từng túm 3 lá (ít khi có 2 hoặc 4 lá), dài (10-)12-21(-25) cm, mảnh, mềm, màu xanh sáng.

Cây thông ba lá ưa mát, ẩm và ưa sáng. Trong tự nhiên chúng thường sinh trưởng ở các khu vực có độ cao từ 300m đến 2.700m, song thích hợp nhất là ở các độ cao từ 1.000 đến 1.500m.

Ở Việt Nam, 90% diện tích thông ba lá là ở cao nguyên Langbian. Thông 3 lá mọc ở độ cao từ 1.000 đến 1.800m. Tuy nhiên, loài thông này cũng có thể mọc được ở độ cao thấp hơn từ 800 đến 1.000m trên cao nguyên Di Linh. Thông 3 lá có diện tích lớn nhất trong số các loài thông ở Việt Nam, mọc ở Hà Giang, Sơn La, Gia Lai, Công Tum,… nhưng nhiều nhất là trên cao nguyên Langbian.

cây thông ba lá
cây thông ba lá

Đặc điểm hình thái:

Cơ quan sinh dưỡng:

Rễ cọc (xem thêm tại đây)

Thân gỗ, thân và cành màu nâu, xù xì (cành có vết sẹo khi lá rụng).

Lá nhỏ hình kim, mọc từ 3 lá trên 1 cành con rất ngắn, thường có màu xanh ngọc, mỗi lá kim thường dài 20-25 cm, lá thường cứng. Đầu cành ngắn đính lá thường có độ dài 1,5 cm, đính cách vòng xoắn ốc trên cành lớn.

Cơ quan sinh sản:

Nhỏ, mọc thành cụm. Vảy (nhị) mang hai túi phấn chứa hạt phấn.

Lớn, mọc riêng lẻ. Vảy (lá noãn) mang 2 noãn.

Công dụng:

  • Nhựa thông ba lá là một hỗn hợp phức tạp của nhiều hợp chất hữu cơ, trong đó chủ yếu là tùng hương (còn được gọi là colophan, resin). Đây là nguồn nguyên liệu cần thiết đối với nhiều ngành công nghiệp như chế biến cao su, sơn, sản xuất giấy, vật liệu cách điện, nhựa hàn, keo dán, chất tạo bọt cho xà phòng, công nghiệp in, vẽ các sản phẩm in batic, làm xi, dùng để bôi trơn cho nhiều loại nhạc cụ và chế biến cao dán chữa trị mụn nhọt…
  • Và tinh dầu (turpentine oil) trong nhựa thông ba lá được dùng làm thuốc bôi, có tác dụng kích thích tại chỗ, lưu thông máu đối với bệnh viêm thấp khớp, cảm lạnh. Tinh dầu thông có tính sát trùng mạnh nên được dùng làm thuốc diệt khuẩn đường hô hấp (thuốc ho, thuốc xông họng). Tinh dầu thông ba lá cũng là nguồn nguyên liệu trong công nghiệp hoá mỹ phẩm, sản xuất thuốc trừ sâu thảo mộc, làm dung môi trong công nghiệp sơn, vecni và công nghiệp tuyển quặng.
  • Gốc thông già có thể xử lý, chưng cất lấy tinh dầu và hắc ín thảo mộc.
  • Gỗ thông ba lá tuy không bền bằng gỗ thông nhựa, nhưng cũng được sử dụng khá phổ biến (đồ gỗ thông thường, thùng đựng hàng, cột điện, đóng toa xe…), đặc biệt là trong công nghệ chế biến gỗ dán, bột giấy, sợi tổng hợp.

Tìm hiểu thêm tại đây

Gửi phản hồi